Kazimierz Dolny - Rynek // Kazimierz Dolny - Market Square

(English version below)

Kazimierski Rynek to miejsce gdzie przeplata się wiele ścieżek i opowieści. 

Tę grafikę tworzyłam przez pare miesięcy. Siadałam w kawiarni U Architektów gdzie rysowałam i obserwowałam rynkowe życie miasteczka. Szczególnie interesowało mnie tajemnicze wgłębienie w rynkowym bruku - idealnie okrągła wklęsłość, w której zbierała się woda. Kąpały się w niej gołębie i stawała się ona miejscem spontanicznych zabaw wielu dzieci. To konkretne zagłębienie zniknęło w 2025 roku, ale na szczęście pozostało wiele innych nierówności. 

Dla mnie tworzenie tego rysunku, było piękną przygodą zatrzymania się i uważnego poznawania tego miejsca. Wystarczy usiąść na Rynku, nic nie musieć i po prostu być w tym, co się dzieje. Polecam wam to ogromnie, może spotkacie, zobaczycie i poczujecie to co ja, a może coś zupełnie innego.

Doniosłość postaci z rynkowych kamienic, które patrząc na skwer z góry opowiadają siedemnastowieczne historie z życia w portowym miasteczku; o pobożności i moralności, mitologii i romansach;

Codzienny rytm mieszkańców, którzy załatwiają swoje powszednie sprawy. Niektórzy z nich regularnie dokarmiają gołębie i dbają by te zawsze miały wodę;

Zaciekawione oczy przyjezdnych z Polski i świata i ich rozluźniające się ciała gdy przyjeżdżają do miejsca, gdzie czas płynie wolniej, a nieraz w ogóle się rozpuszcza;

Trzepot gołębich skrzydeł. Rynek jest ich domem - gromady gołębi miejskich i tych hodowlanych, które najwyraźniej wybrały uliczne życie. Odpoczywają wśród ornamentalnych detali kamieniec i pare razy dziennie zbierają się by kołować nad Rynkiem tworząc pęd powietrza, który przemiata i porusza to, co zastałe. 

Pełen koloryt artystów i kazimierskich osobowości i przewodników pasjonatów. Tych, których można przypadkiem spotkać i w trakcie rozmowy usłyszeć opowieści o historii miasteczka, pobliskich wąwozach i lokalnych ziołach i ich zastosowaniach czy nawet poznać analizę przepływów energetycznych w swoim ciele.

Nienaganne maniery lokalnych wielbicieli mocnych trunków siedzących pod sklepem;

Cyganki, co niejednego przyjezdnego w mgnieniu oka owijają sobie w okół palca;

Pies Tito, który strzeże porządku w okół studni.

Można jeść lody i się przechadzać czy wygrzewać na słońcu ale jeździć na skuterze to już nie. Przyjezdne psy również obowiązują pewne zasady. Pies Tito nie jest pierwszym rynkowym stróżem. Wciąż żywe są opowieści o innych pieskach z przed lat, jak choćby psie Inspektorze czy Kwadracie zza Wisły, co przepływał Wisłę wpław albo promem by spędzać czas na Rynku…

Historie codzienne i niecodzienne smaczki.

Oto migawki, których ja byłam świadkiem:

Dziewczynka z tatą puszczają papierowy statek w wypełnionym wodą zagłębieniu w Rynku;

Chłopiec ucieka z wycieczki szkolnej goniąc za białym gołębiem krzycząc „duch święty!” i próbując go złapać; 

Nauczycielka wraz ze swoją licealną klasą i dużą białą tablicą przemierzają Rynek, żeby uczyć się matematyki na słonecznym tarasie Jatek;

Cykliczny wdech i wydech. Tłum i gwar latem i cisza zimą… i wszystkie stany pomiędzy. (Ta grafika była rysowana w czasie zimy i wczesnej wiosny - i wyglądałaby zupełnie inaczej gdyby była rysowana latem).

…Ale nawet w wakacje Kazimierski puls, jest wolniejszy niż puls wielu innych miejsc, które znam. Przypomina, że podobieństwo słów „powolność” i „wolność” nie jest przypadkowe.

><><

Coraz więcej miast i miasteczek na świecie upodabnia się do siebie - równe, wypolerowane powierzchnie, te same sieciowe restauracje, przewidywalność kątów prostych i zabetonowanych przestrzeni, po których można pędzić bez refleksji, zatrzymania, polegając na swoich automatycznych reakcjach. 

Tutaj nie.

Kocie łby, nierówności, zagłębienia, 

Tu trzeba spowolnienia i uważności.

...A to właśnie w tym spowolnieniu i uważności

robi się miejsce na te wszystkie małe i duże 

kazimierskie cuda. 

<3

Yoanna

Kazimierz Dolny - Market Square

Kazimierz Dolny's Market Square is a place where many paths and stories intertwine.

I created this artwork over the course of several months. I sat at the U Architektów café, drawing and observing the town's market life. I was particularly interested in a mysterious depression in the market square's cobblestones – a perfectly round recess where water collected. Pigeons bathed in it, and it became a place for spontaneous play for many children. This particular depression was fixed in 2025, but fortunately, many other irregularities remain.

For me, creating this drawing was a beautiful adventure of stopping and carefully exploring this place. Just to sit in the Market Square, not having to do anything, and simply being immersed in what was happening. I highly recommend it; perhaps you'll encounter and feel what I experienced, or perhaps something completely different.

The parallel life of the figures sculpted on 17th century tenement houses. They look down on the square, and tell the stories of their times about living in the port town, mythology, romance and morality;

The daily rhythm of residents going about their every day business. Some of them regularly feed pigeons and ensure they always have water;

The curious eyes of visitors, and their bodies relaxing as they arrive in a place where time slows down, and sometimes dissolves altogether;

The flutter of pigeon wings. The market square is their home. They rest among the ornamental details of the tenement houses and gather to circle above the market square. This is when they create a rush of air that sweeps and stirs what’s stagnant.

A colorful array of artists, local personalities, and passionate guides. Those you can meet by chance and during a conversation, hear stories about the town's history, the nearby gorges, and local herbs and their uses, or even learn about the analysis of energy flows in your body.

The impeccable manners of the local spirits enthusiasts sitting outside the shop;

The gypsy women who can instantly wrap visitors around their little finger;

Tito the dog, who keeps order around the well.

You can eat ice cream and promenade or bask in the sun, but riding a scooter is not okay. Visiting dogs also have certain rules to follow. Tito the dog isn't the first market guard. Stories about other dogs from years gone by are still alive. Such as the dog Inspektor or Kwadrat, who lived on the other side of Vistula river and was crossing it by swimming or by ferry to spend time in the Market Square...

Everyday stories and unusual tidbits.

Here are the snapshots I witnessed:

A girl and her father launch a paper boat into a water-filled depression in the Market Square;

A boy escapes from a school trip chasing a white dove, shouting "holy spirit!" and trying to catch it;

A teacher, along with her high school class and a large whiteboard, traverse the Market Square to learn math on the sunny terrace of Jatki;

<><><>

Cycles. Crowds and bustle in summer and silence in winter... and all the states in between. (This graphic was drawn during winter and early spring—and would look completely different if drawn in summer.)

…But even during the holidays, the pulse of Kazimierz is slower than that of many other places I know. It reminds me that the similarity between the words ”slowness" and "freedom" is not accidental. * (in Polish these words are really simmilar: „powolny” & „wolny”)

More and more cities and towns around the world are becoming similar – smooth, polished surfaces, the same chain restaurants, the predictability of right angles and concreted spaces where you can rush through without reflection or stopping, relying on your automatic reactions...

Here its not the case:

Cobblestones, bumps, depressions.

Here we need to slow down and be mindful.

…And it is precisely in this slowing down and being mindful that

there is room to be part of all the small and large

miracles of Kazimierz Dolny

<3

Yoanna